با آغاز ماه مبارک رمضان، اهمیت تغذیه سالم و متعادل برای حفظ انرژی و جلوگیری از ضعف در طول روز بیش از پیش مشخص می‌شود. بسیاری از روزه‌داران با مشکلاتی مانند خستگی، سردرد و کاهش تمرکز روبه‌رو می‌شوند که معمولاً ناشی از دریافت نامتعادل مواد مغذی، کم‌آبی و ناهماهنگی وعده‌های غذایی است. در این زمینه، روابط عمومی بیمارستان آیت الله طالقانی گفتگویی با دکتر آزیتا حکمت‌دوست، استاد گروه تغذیه بالینی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، داشتیم تا نکات علمی و کاربردی برای روزه‌ داری سالم را بررسی کنیم.

 

ضعف هنگام روزه‌ داری علل و عوامل

دکتر حکمت‌دوست در ابتدا به دلایل شایع ضعف و بی‌حالی در روزه‌داران اشاره کرد و گفت: “کاهش انرژی در طول روز معمولاً به دلیل عدم تعادل غذایی در وعده‌های سحر و افطار است. بسیاری افراد یا وعده سحری را حذف می‌کنند یا مواد غذایی پرچرب و قندهای ساده مصرف می‌کنند که باعث افت ناگهانی قند خون می‌شود. کم‌آبی نیز نقش مهمی در ایجاد خستگی و سردرد دارد.”

 

او تأکید کرد که رعایت ترکیب صحیح مواد مغذی، میزان کافی آب و زمان‌بندی مناسب وعده‌ها، می‌تواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند.

 

توصیه‌های علمی برای وعده سحر

بر اساس نظر دکتر حکمت‌دوست، وعده سحر باید شامل کربوهیدرات‌های پیچیده، پروتئین، چربی‌های سالم و فیبر باشد.

“نان و غلات سبوس‌دار، حبوبات، تخم‌مرغ، لبنیات کم‌چرب و سبزیجات انتخاب‌هایی مناسب هستند. این ترکیب باعث آزادسازی تدریجی انرژی می‌شود و از افت ناگهانی قند خون جلوگیری می‌کند.”

 

او همچنین هشدار داد که حذف وعده سحری یا مصرف غذاهای بسیار شیرین و پرچرب، به افزایش احساس ضعف و بی‌حالی منجر می‌شود.

 

اصول صحیح افطار

شروع افطار نیز باید تدریجی و سبک باشد تا بدن دچار شوک نشود. دکتر حکمت‌دوست توصیه کرد: “بهتر است افطار با مایعات گرم و سبک مانند آب ولرم، شیر یا سوپ آغاز شود. مصرف خرما یا میوه‌های طبیعی، انرژی لازم برای شروع فعالیت بدن را فراهم می‌کند و پرخوری در ابتدای افطار می‌تواند فشار زیادی به دستگاه گوارش وارد کند.”

 

او اضافه کرد که مصرف مواد غذایی پرچرب و سنگین بلافاصله پس از افطار، می‌تواند باعث کسالت و احساس سنگینی شود.

 

آب و هیدراته نگه داشتن بدن

یکی از نکات مهم روزه‌داری سالم، تأمین آب کافی است. دکتر حکمت‌دوست توضیح داد:

“فاصله بین افطار تا سحر بهترین زمان برای نوشیدن آب و تأمین مایعات بدن است. مصرف میوه‌ها و سبزیجات آبدار و پرهیز از نوشیدنی‌های شیرین یا کافئین‌دار به حفظ انرژی و کاهش ضعف کمک می‌کند.”

 

توصیه به روزه‌داران فعال

افرادی که فعالیت کاری یا فیزیکی بالایی دارند، نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر تغذیه‌ای هستند. دکتر حکمت‌دوست گفت:

“دریافت پروتئین کافی، میان‌وعده سالم بین افطار و سحر و خواب منظم به حفظ انرژی کمک می‌کند. همچنین بهتر است فعالیت‌های سنگین در ساعات اولیه روز انجام شود.”

 

به گفته دکتر حکمت‌دوست، کلید روزه‌داری سالم، تغذیه متعادل و مدیریت مناسب وعده‌های غذایی است. با انتخاب صحیح مواد غذایی، تأمین آب کافی و پرهیز از افراط، روزه‌داران می‌توانند هم از بعد معنوی بهره‌مند شوند و هم سلامت جسمانی خود را حفظ کنند.

 

این توصیه‌ها به ویژه برای افراد مسن، کودکان و کسانی که بیماری‌های مزمن دارند اهمیت دوچندان پیدا می‌کند و می‌تواند تجربه روزه‌داری را بدون مشکل ضعف و بی‌حالی تضمین کند.